Το φαινόμενο, για τους πολιτικούς επιστήμονες, ονομάζεται «αναζήτηση πολιτικών ενοικίων». Κοινώς, ονομάζεται λαμογιά.

Όσο κοντεύουν οι εκλογές, γίνεται όλο και πιο έντονος ο ανταγωνισμός μεταξύ των «νέων» πολιτικών. Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι, ανάμεσά τους, απουσιάζει εν πολλοίς ο πολιτικός λόγος, με αποτέλεσμα να βλέπουμε εναλλακτικά επιχειρήματα με τα οποία ορισμένοι επιχειρούν να κερδίσουν σταυρούς προτίμησης και να «κτυπήσουν» τους «παλαιότερους», πιο καλά εδραιωμένους, ανθυποψηφίους τους. 

 

Όλο και περισσότερο οι υποψήφιοι που δεν έχουν την ευκαιρία να απευθυνθούν στους ψηφοφόρους με πολιτικά επιχειρήματα, επιστρατεύουν την τακτική που ακολουθούσαν στις εκλογές του γυμνασίου: «Είναι καλό παιδί». «Τον θέλει ο δεσπότης». «Είναι η σειρά του, έχει ξαναβάλει». «Είναι της ομάδας μας».

Πίσω από όλα αυτά, πολλοί υποψήφιοι υποχρεώνονται –όχι και τόσο άθελά τους- να επιστρατεύσουν και επιχειρήματα που, δυστυχώς, έμαθαν από τους προηγούμενους. Η λογική της χειραψίας (και στην μεταμοντέρνα της έκδοση, η πολιτική του «like») αντιμετωπίζονται ως μοναδικό μέσο άντλησης ψήφων. Πάλι καλά που πέρασε η εποχή της καππακοτής γιατί το καππάκομα είχε παραγίνει.

Η «πολιτική της χειραψίας», φυσικά, συνοδεύεται και από άλλα φαινόμενα. Υποσχέσεις για ρουσφέτι, «βοήθεια», διορισμούς και αλλαγές ζωνών προσφέρονται απλόχερα από τους υποψήφιους, άλλοτε ρητά και άλλοτε ως υπονοούμενο.

Μια από τις λίγες εξαιρέσεις, είναι η περίπτωση όπου οι υποψήφιοι θέτουν τις «αρχές» τους ως παραπέτασμα. Επικαλούνται «το κόμμα» και δεν υπόσχονται, προσωπικά, τίποτε. Ωστόσο, κι εκεί, «το κόμμα» δίνει, εμμέσως πλην δεσμευτικά, την υπόσχεση πως θα ακολουθήσει βόλεμα, βοήθεια και νέες χειραψίες. Πρόκειται για μια έρημο πολιτικού λόγου, όπου οι μοναδικές αναφορές σε πολιτικά επιχειρήματα αφορούν τα υψηλόβαθμα στελέχη των κομμάτων. Αυτοί αφιερώνονται με ζήλο (και καθηκόντως) σε εκνευριστικές αλλοκατηγορίες για το τι έκανε ο ένας το 1985, τι έκανε ο άλλος το 1968 και τι έκανε ο τρίτος όταν οι πλείστοι χέζαμε ακόμα τις πάνες μας.

Εν τω μεταξύ, δεν ακούμε τίποτε το καινούριο. Ακούμε μόνο την επανάληψη κουρασμένων, και ενίοτε άσχετων, ιδεών.

Φυσικά, δεν φταίνε μόνο οι νεαροί πολιτικοί. Ο ψηφοφόρος επιβραβεύει την χειραψία και αναζητά υποσχέσεις για βόλεμα. Το φαινόμενο, για τους πολιτικούς επιστήμονες, ονομάζεται «αναζήτηση πολιτικών ενοικίων». Κοινώς, ονομάζεται λαμογιά. Και, όσο επικρατεί περισσότερο, τόσο πιο δύσκολα ξεριζώνεται.

Φυσικά, και εμείς τα μέσα μαζικής επικοινωνίας, έχουμε σημαντικό μέρος της ευθύνης. Οφείλουμε να δίνουμε περισσότερο χρόνο και ευκαιρία για τοποθετήσεις που αφορούν τις πολιτικές θέσεις και τον πολιτικό λόγο των υποψηφίων. Οφείλουμε, ακόμα, όταν σε συνεντεύξεις μας λένε ξαναζεσταμένες αρλούμπες γιαχνί, να αντιδρούμε με πιο δύσκολες ερωτήσεις και λεπτομέρειες. Αν δεν ξέρουν λεπτομέρειες, ας μην μιλούν.

Διότι η προεκλογική του «καλού παιδιού» και της χειραψίας ακυρώνουν την όλη λογική του «νέου υποψηφίου». Βλέπουμε, ιδίως σε συγκεκριμένο κόμμα, οι υποψήφιοι τριαντάρηδες να μιλούν ακριβώς όπως τους εξηντάρηδες και να αναμασούν τα λόγια που ακούσαμε τόσες φορές αντί να πούνε κάτι φρέσκο. Τι θα πει, τελικά, «νέος»; Διότι η ανανέωση δεν πρέπει να είναι μόνο είναι ηλικιακή, αλλά να αφορά και τις ιδέες, τις νοοτροπίες, τις προσεγγίσεις.

Εντάξει, μουρμουρώ. Αλλά και ως ψηφοφόροι έχουμε ευθύνη. Αν δεν μας αρέσει η κατάσταση, οφείλουμε να το δείξουμε. Αλλιώς, στις κάλπες θα πάνε μόνο τα κομματόσκυλα και θα μας επιβάλουν μια νέα έκδοση των παλιών καταστάσεων και τίποτε παραπάνω. Μέσα σε αυτή την έρημο, θα υπάρξουν κάποιες οάσεις. Υποψήφιοι που έχουν να πουν κάτι το ουσιαστικό. Που έχουν άποψη και ιδέες. Που αποφεύγουν και αποστρέφονται τις ττόκκες και τις υποσχέσεις.

Θα είναι λίγοι, και δεν θα είναι όλοι στο ίδιο κόμμα ή στην ίδια επαρχία. Αλλά θα υπάρχουν. Κι αν αφιερώσουμε λίγο χρόνο, μπορεί να τους βρούμε, ο καθένας με τα δικά του κριτήρια, και να μπορέσουμε να στείλουμε κι εμείς ένα μήνυμα: Δεν μας νοιάζει ποιος είναι καλό παιδί ή ποιος μας έκανε χειραψία. Δεν μας ενδιαφέρει η λαμογιά τους και οι υποσχέσεις τους. Δεν θέλουμε διορισμό. Θέλουμε, μόνο, να μας παίρνουν σοβαρά, να έχουν νέες ιδέες και να ενδιαφέρονται περισσότερο για την παραγωγή πολιτικής παρά για τον γιο της γειτόνισσας που θέλει να μπει στο Υπουργείο Υγείας για να κανονιστεί.

Και, για να μην ξεχνιόμαστε, πρέπει να προχωρήσει το ΓεΣΥ και να εκπονηθεί Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΜΔΠ).

ΣΗΜ: Από το περιοδικό ΜΑΝ