O σοσιαλισμός á la Rochelle

Η πορεία που ακολουθεί τον τελευταίο καιρό το σοσιαλιστικό κόμμα της Γαλλίας, αποκαλύπτει τις αντιδράσεις της Αριστεράς στην κρίση. Πριν από μερικές μέρες, η ηγεσία του Σοσιαλιστικού κόμματος της χώρας μαζεύτηκε στην όμορφη la Rochelle στις ατλαντικές ακτές της χώρας για να συζητήσει την ουσία του σοσιαλιστικού κινήματος και τις επόμενές τους κινήσεις απέναντι στον Σαρκοζί.

Οι σοσιαλιστές, που στα αριστερά τους δεν αντιμετωπίζουν προκλήσεις από σοβαρές αμιγώς «κομμουνιστικές» δυνάμεις, ακολούθησαν την συνήθη τους πρακτική, η οποία τους κέρδισε το όνομα «σοσιαλιστές της σαμπάνιας». Αν και το «όνομα» αυτό προήρθε από την περιοχή και όχι το ποτό, είναι εύστοχο. Και φέτος, ως συνήθως, παρουσιάστηκαν στα ΜΜΕ ενωμένοι, χαμογελαστοί, εύθυμοι, στις δεξιώσεις του κόμματος, να τρώνε ντελικάτα ψαρικά και να κατεβάζουν όχι και τόσο ντελικάτα κοκτέιλ, μιλώντας για την Αριστερά.

Πίσω, όμως, από το προσωπείο της εσωκομματικής ενότητας, το κίνημα που εκφράζει περισσότερο από όλους την «αριστερά» της Γαλλίας, απέδειξε και πάλι την κρίση ταυτότητας που περνά. Τα πιο ενδιαφέροντα θέματα συζήτησης δεν αφορούσαν τις επικείμενες κινητοποιήσεις εναντίων του νυν προέδρου Σαρκοζί. Οι κινητοποιήσεις, εξάλλου, αποτελούν εθνικό χόμπι, και ενώ ελάχιστοι Γάλλοι δέχονται πλέον να εγγραφούν ως μέλη στα συνδικάτα, λατρεύουν τις πορείες και τις διαμαρτυρίες. Σε αυτό το επίπεδο, η κατάσταση θυμίζει την Ελλάδα, όπου οι πορείες είναι μεν μαζικές, αλλά δεν έχουν συνήθως σοβαρό αντίκτυπο στην τύχη των κομμάτων στις κάλπες. Ούτε συζήτησαν τις πολιτικές του Σαρκοζί κατά των Ρομά, οι οποίες απολαμβάνουν λαϊκή στήριξη διότι πολλοί Γάλλοι αισθάνονται πως οι Ρομά φτάνουν στην Γαλλία για να «κάνουν shopping» ωφελημάτων.

Αντί τούτου, πάνω από τα κοκτέιλ και τα hors d’ oeuvres, το όνομα που έπαιζε ήταν εκείνο του (απόντος) Στράους Καν. Ο επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), ο οποίος στις τελευταίες εκλογές έχασε το χρίσμα από την Σεγκολέν Ρουαγιάλ και δεν μπόρεσε να αναμετρηθεί για την προεδρία με τον Σαρκοζί, σήμερα διευθύνει τον θεωρητικά πιο «νεοφιλελεύθερο» οργανισμό στον κόσμο.

Πέρα από αυτό, ο κ. Καν αποτελεί ίσως την καλύτερη ευκαιρία των Σοσιαλιστών για να διώξουν τον Σαρκοζί από το παλάτι του Ελιζέ και να αναλάβουν ξανά οι ίδιοι τις τύχες της χώρας. Φυσικά, ο κ. Καν θα αντιμετωπίσει εσωκομματικές προκλήσεις, αφού ενδιαφέρον για το χρίσμα του υποψηφίου δείχνουν ήδη, τόσο η κ. Ρουαγιάλ, όσο και ο τέως σύντροφός της, ο κ. Ολάντ. Ακόμα και η προσωρινή επικεφαλής του κόμματος, κ. Ομπρί, δείχνει να «παίζει» για το χρίσμα.

Το πιο ενδιαφέρον είναι πως, πέρα από τα γενικότερα σχόλια σε άλλες χώρες (πχ στην Ελλάδα) πως η κεντροαριστερή κυβέρνηση ακολουθεί νεοφιλελεύθερη πολιτική, και η Γαλλία στρέφεται στα σπλάχνα του ΔΝΤ για να βρει τον άνθρωπό της. Φυσικά, στο παρελθόν του γαλλικού σοσιαλιστικού κόμματος βρίσκει κανείς πολλές περιπτώσεις όπου η (κεντρο)αριστερά στράφηκε προς «δεξιόστροφες» επιλογές για να λύσει τα προβλήματα της χώρας. Ακόμα και ο Φρανσουά Μιτεράν έκανε μια απόλυτη –και διάσημη- «επαναστροφή» από τις κλασικές «αριστερές» πολιτικές.

Ωστόσο, ενδιαφέρον είναι και το γεγονός ότι το Σοσιαλιστικό κόμμα των Γάλλων έχει εγκαταλείψει την ψευδαίσθηση ότι αμιγώς «αριστερά» μέτρα μπορούν να υλοποιήσουν τους κοινωνικούς και οικονομικούς στόχους μιας ειλικρινούς αριστεράς. Εκτός από την επαναστροφή του Μιτεράν, θυμούνται και το νομοσχέδιο με το οποίο περιορίστηκε το ωράριο εργασίας, από 40 ώρες την εβδομάδα σε 35. Η λογική τότε ήταν πως, με λιγότερες ώρες ανά εργαζόμενο, η οικονομία θα αναγκαζόταν να απασχολήσει περισσότερο κόσμο για να κάνει την ίδια δουλειά, και έτσι θα μειωνόταν η ανεργία. Φυσικά, όπως μπορούσε να τους είχε προειδοποιήσει ο οποιοσδήποτε οικονομολόγος, τέτοια λογική δεν έχει καμία ελπίδα να μειώσει την ανεργία, αλλά προσπάθησαν ειλικρινά. Και απέτυχαν, ειλικρινά.

Σήμερα, με τις νέες καταβολές που αποκτά στην Ουάσιγκτον ο κ. Καν, μπορεί να θεωρήσει κανείς πως εάν τελικά δεχθεί ο προφανής υποψήφιος του σοσιαλιστικού κόμματος να εγκαταλείψει την Ουάσιγκτον, τέτοια λάθη δεν είναι και ιδιαίτερα πιθανά. Ίσως –λέμε τώρα- να αλλάζει εκ νέου η «αριστερά» στην Γαλλία, κάτι που και άλλα κόμματα της Ευρώπης που συμμερίζονται τις κοινωνικές ανησυχίες του συγκεκριμένου κόμματος, θα πρέπει να κοιτάξουν.

Ίσως δεν θα ήταν και τόσο άσχημη ιδέα να οργανωθεί καμιά δεξίωση με καναπεδάκια, σαμπάνια και λιμουζίνες, για να μοιραστούν τις σκέψεις τους (και τα μαθήματά τους) οι Γάλλοι σοσιαλιστές με άλλες πολιτικές δυνάμεις που έχουν παρόμοιες πολιτικές ανησυχίες.